Dziedziczenie przedsiębiorstwa

1
Skoro zasady dziedziczenia składników przedsiębiorstwa podlegają ogólnym przepisom tym samym w przypadku braku testamentu składniki majątku spadkodawcy przypadną jego spadkobiercom ustawowym. Generalnie każdy spadkobierca może przyjąć spadek z odpowiedzialnością za długi spadkowe (przyjecie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Dziedziczenie przedsiębiorstwa obarczone jest ryzykiem dotyczącym istnienia ewentualnych zobowiązań, które istniały jeszcze za życia spadkodawcy i które również mogą obciążyć spadkobierców. Tym samym spadkobiercy przed podjęciem decyzji o przyjęciu spadku powinni zbadać kondycję finansową danego przedsiębiorstwa. Zgodnie z treścią art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. W takim przypadku spadkobierca odpowiada całym swoim majątkiem za długi spadkowe. Jeśli zatem długi spadkodawcy przekraczają wartość spadku,  spadkobierca zobowiązany jest do ich spłaty. Przyjęcie spadku wiąże się z tzw. sukcesją generalną czyli wstąpieniem następcy prawnego bezpośrednio w sytuację prawną i majątkową spadkodawcy. Wówczas spadkobierca staje się z mocy prawa stroną umów, łączących przedsiębiorcę w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Celem ochrony zarówno spadkobierców, jak i podmiotów trzecich, od wskazanej powyżej zasady istnieją następujące wyjątki:

1. pełnomocnictwa, które zostało udzielone spadkodawcy wygasają;
2. umowy takie jak zlecenie i o dzieło wygasają, przy czym obowiązek ewentualnego rozliczenia się ze zleceniodawcą lub zamawiającym obciąża spadkobiercę.

Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie spadkowe można przeprowadzić nie tylko w sądzie lecz również u notariusza. Notariusz może sporządzić „akt potwierdzenia dziedziczenia” – który jest równoznaczny z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Notariusz może także otworzyć i ogłosić testament- z takimi samymi skutkami jak ma to miejsce w sądzie.  Jednocześnie notariusz może przyjąć od spadkodawców oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (chyba że zostały już złożone wcześniej). Istotna jest kwestia pracowników, którzy byli zatrudnienie w przedsiębiorstwie zmarłego. Zgodnie z art. 632 kodeksu pracy w takim przypadku, co do zasady wygasa stosunek pracy. Pracownikom zaś przysługuje od spadkobierców pracodawcy odszkodowanie równe wynagrodzeniu za przysługujący im okres wypowiedzenia (w przypadku umów na czas określony i na czas wykonania określonej pracy – za okres 2 tygodni). Stosunek pracy nie wygasa jeśli zakład pracy zostanie przejęty przez następcę prawnego przedsiębiorcy w trybie art. 231 kodeksu pracy. Przejęcie musi być jednak niezwłoczne. W przypadku odrzucenia spadku, spadkobierca traci wszelkie prawa do spadku i nie może tego odwołać. Wówczas przy dziedziczeniu ustawowym, w miejsce wchodzą zstępni (dzieci), a gdy ich nie ma (lub są, ale odrzucili spadek), zwiększają się udziały spadkowe pozostałych spadkobierców.

PODZIEL SIĘ