Podatki > PCC

Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają jedynie czynności wymienienione w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Powyższa teza wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2011 r. (sygn. akt I SA/Gd 396/11), w którym uchylił on interpretację organów podatkowych stwierdzającą, że przywrócenie opodatkowania tym podatkiem pożyczek od udziałowców i akcjonariuszy w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. było sprzeczne z prawem wspólnotowym i nieuprawnione.

Już od momentu przywrócenia od 1 stycznia 2007 r. opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek otrzymywanych od udziałowców pojawiały się wątpliwości co do zgodności takich przepisów z tzw. Dyrektywą kapitałową (Dyrektywa Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału).

W praktyce coraz częściej pojawiają się sytuacje, w których spółki wypłacają swoim udziałowcom należną dywidendę w formie niepieniężnej, np. przekazując udziałowcom udziały, czy akcje innej spółki, albo wybrane środki trwałe, czy nawet zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Takie przeniesienie aktywów nie powinno podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Konwersja wierzytelności na kapitał zakładowy polega na objęciu nowych udziałów powstałych w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego dłużnika, co w efekcie powoduje, iż dotychczasowe zobowiązanie (należność) przestaje istnieć.

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych (ustawa o pcc), opodatkowaniu podlegają umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych (art. 1 ust. 1 pkt 1). Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust. 1 pkt 1).

Jedną z ważniejszych zmian przewidzianych nowelizacją jest likwidacja możliwości stosowania wyłączenia z opodatkowania PCC z tytułu zawarcia umowy spółki lub jej zmiany ze względu na opodatkowanie tej transakcji podatkiem od towarów i usług (art. 2 p. 4 ustawy o PCC). 

Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. C-441/08 oraz orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. II FSK 2018/09, podwyższenie kapitału w drodze konwersji pożyczki od udziałowca na udziały w spółce kapitałowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), także w sytuacji gdy pożyczki były zaciągnięte jeszcze przed akcesją Polski do Unii Europejskiej.