Prawo > Kontrakty i obrót handlowy

zapamiętaj mnie
Korzyści z rejestracji
Przypomnij hasło

 

 
 

 



Prawo > Kontrakty i obrót handlowy

Jak rozumieć pojęcie "siły wyższej" w prawie cywilnym?
Autor: Emilia Musiatowicz, prawnik w Kancelarii Prawniczej Windmill Gąsiewski & Roman
Pojęcie „siły wyższej” często pojawia się w prawie cywilnym. Wielokrotnie mamy z nim do czynienia przy sprawach o odszkodowanie – kiedy to odpowiedzialność może być wyłączona, gdy szkoda jest spowodowana siłą wyższą właśnie. Dla przykładu wskazać można chociażby, że za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia nie będzie odpowiadała osoba je zajmująca, gdy szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej (art. 433 Kodeksu cywilnego).
Podobne wyłączenie odpowiedzialności będzie miało miejsce, gdy siła wyższa spowoduje  wyrządzenie szkody na osobie lub mieniu przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody (art. 435 Kodeksu cywilnego).

Ustawodawca posługuje się zatem pojęciem „siły wyższej” w wielu miejscach Kodeksu cywilnego, lecz nie wprowadza do ustawy jego legalnej definicji. Można stwierdzić, że w doktrynie przyjmuje się właściwie powszechnie, iż siła wyższa, jako pojecie obiektywne, stanowi zdarzenie zewnętrzne. Wskazuje się również na dodatkowe cechy tego zdarzenia: niemożliwość jego przewidzenia (należy ją rozumieć w ten sposób, iż przy obiektywnej ocenie zdarzeń ustalono najwyżej bardzo niski stopień prawdopodobieństwa jego pojawienia się) oraz niemożliwość zapobieżenia jego skutkom. Niektórzy uważają nawet, że dla zaistnienia siły wyższej jest wymagane, aby wszystkie te cechy występowały łącznie. Siła wyższa jest też pojęciem bezwzględnym, przez co musi być zdarzeniem o nadzwyczajnych rozmiarach lub zasięgu lub nawet zdarzeniem przemożnym - w momencie, w którym występuje, wymyka się spod ludzkiej kontroli. Podobnie o sile wyższej wypowiada się orzecznictwo. Dokładną analizę tego pojęcia przeprowadził Sąd Najwyższy, który stwierdził, że „siła wyższa musi być zdarzeniem zewnętrznym w stosunku do powołującego się na nią podmiotu. Stan określany w ten sposób powinien istnieć obiektywnie, a więc musi być widoczny i sprawdzalny dla nieuprzedzonego obserwatora; nie może być np. wytworem wyobraźni. Odnośnie do natężenia wpływu tego zdarzenia na działanie lub zaniechanie przeważa tzw. teoria obiektywna nie dopuszczająca, aby miarodajna była wyłącznie ocena podmiotu powołującego się na siłę wyższą. Jednak stosowanie tej teorii musi odbywać się z uwzględnieniem okoliczności ocenianych indywidualnie dla danego przypadku, zatem ocena powinna być dokonywana "z zewnątrz", ale przy uwzględnieniu konkretnej sytuacji ocenianego.” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt. IV CKN 629/00, LEX nr 54332).

Wśród przykładów zdarzeń będących siłą wyższą najczęściej wymienia się nadzwyczajne zjawiska przyrody, takie jak trzęsienia ziemi, powodzie, huragany, ale za siłę wyższą są również uznawane zdarzenia wywołane przez człowieka, np. działania wojenne czy gwałtowne rozruchy oraz akty władzy publicznej (fait du prince), którym należy się podporządkować.
Ważne jest aby siłę wyższą odróżniać od tzw. przypadku, który to nie musi być zdarzeniem nadzwyczajnym i zewnętrznym.

Dodano: 2010-10-19, 12:00
1
Zobacz także
Ubezpieczenia i fundusze jako KUP, świadczenia na rzecz pracowników, część 3
2010-09-09
Składki na ubezpiecznia społeczne, świadczenia na rzecz pracowników, część 2
2010-09-07
Rejestracja VAT w Polsce przez podatnika zagranicznego a samonaliczenie - zmiany od 1 kwietnia 2013 r.
2013-08-12
Zamknięcie roku - rozliczenie kosztów w czasie - część I
2012-10-25
Komentarze
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Nie możesz dodawać komentarzy!
Aby dodać komentarz należy się zalogować.
Porozmawiaj na forum






Giełda
Kursy walut
2014-07-23
Tabela kursów średnich NBP.
1 USD
1 EUR
1 CHF
1 GBP



USD
EUR
CHF
GBP
WIG 51667.60 0.00%
WIG 20 2411.61 0.00%
MWIG 40 3376.60 0.00%
SWIG 80 - 0.00%

WIG
WIG 20
MWIG 40
SWIG 80
Strona główna |  O nas | Regulamin | Reklama | Praca | Kontakt | Pomoc | Polityka cookies
© 2014 taxfin.pl
Projekt i wykonanie Bartweb.eu